Spotify ve Everynoise.com?

Müzik keşfetmek bazen tıpkı sonsuz bir okyanusta yüzmek gibi. Her yeni gün, hiç bilmediğimiz bir tür, hiç duymadığımız bir isim çıkıyor karşımıza. Peki ya tüm bu okyanusun tek bir haritası olsaydı? Every Noise at Once işte tam olarak bu: 6 binden fazla müzik türünün bir araya geldiği, algoritmalarla şekillendirilmiş, görsel bir başyapıt.

Bir Bilim Projesi Değil, Bir Keşif Aleti

Every Noise at Once, Spotify’da müzik türlerini kategorize eden ve sınıflandıran “veri simyacısı” Glenn McDonald tarafından 2013 yılında hazırlanan dev bir proje. McDonald bu platformu bağımsız bir proje olarak yürütmüş olsa da temeldeki veriler Spotify’ın sağladığı bilgilerle oluşturuldu. Peki bu site nasıl çalışıyor? Anasayfada yatay ve dikey eksenlere yayılmış, sayfanın her yerini kaplayan dev bir kelime bulutu göreceksiniz. Bu buluttaki her bir kelime aslında bir müzik türü ve tüm türler birbirine olan benzerliklerine ve müzikal ortaklıklarına göre konumlandırılmış.

Türlerin haritadaki yeri rastgele değil. Dikey eksen sesin yapısını, yatay eksen ise enerjisini gösteriyor. Daha “organik” tınlayan, akustik enstrümanların ağırlıkta olduğu türler haritanın alt kısımlarında yer alırken, elektronik, yoğun ve yapay seslerin olduğu türler haritanın üst bölgesinde toplanıyor. Soldaki türler daha yoğun, atmosferik ve ağır bir yapıya sahipken, sağa doğru gidildikçe türler daha ritmik, hareketli ve dans edilebilir bir yapıya bürünüyor.

 Dokun, Dinle, Keşfet

Every Noise at Once’ın asıl büyüsü, tüm bu türleri görmekten çok onları duyabiliyor olmanız. Haritadaki her bir türe tıkladığınızda, o türü temsil eden 30 saniyelik bir ses örneği çalmaya başlıyor. Birkaç saniye içinde “K-pop”tan “Post-Rock”a, “Barok”tan “Sludge Metal”e geçiş yapmak, müzikal keşif için harika bir yöntem. Her bir türün yanındaki çift ok (>>) işaretine tıkladığınızda ise o müzikal yolculuğun kapıları biraz daha aralanıyor. Bu özellik sizi, seçtiğiniz türe ait en iyi örneklerden oluşan ikinci bir katmana götürüyor.

Eğer bu kadar çok tür içinde kaybolmak istemiyorsanız, listenin başka özellikleri de devreye giriyor. Sayfanın en üstünde yer alan “scan” butonu size interaktif bir müzik radyosu gibi, türler arasında rastgele gezinerek çalan şarkıları dinleme fırsatı sunuyor. Bir başka seçenek olarak Liste Görünümü (List View) modunda türleri alfabetik sırayla görebilir ve her bir tür için hazırlanmış, direkt Spotify üzerinden oynatılabilecek çalma listelerine erişebilirsiniz.

 İnternetin Donmuş Zaman Kapsülü

Proje, 2013 yılından Aralık 2023’e kadar sürekli ve dinamik bir yapıda ilerledi. McDonald’ın Spotify’dan işten çıkarılmasıyla birlikte yeni verilerle güncellenmesi durduğu için site artık dondurulmuş bir arşiv görevi görüyor. Bugün itibarıyla siteye yeni bir tür, yeni bir sanatçı eklenmesi an itibarıyla mümkün değil. Ancak bu durum sitenin bir nostalji objesine dönüştüğü anlamına gelmiyor.

McDonald’ın ortaya koyduğu bu yapı, dev bir ses kütüphanesi olarak varlığını sürdürmeye devam ediyor. Günümüzde Every Noise at Once, müzik endüstrisindeki birçok profesyonel için etkili bir başvuru kaynağı haline gelmiş durumda. Prodüktörler ve sanatçılar, kendi seslerini haritada bulmaya, hangi türün tam olarak nerede konumlandığını anlamaya çalışıyor. Plak şirketleri ve müzik pazarlamacıları ise bu haritayı, hedef kitle analizi ve algoritmik strateji oluşturmak için bir referans noktası olarak kullanıyor.

Her şeyin saniyeler içinde tüketildiği bir dünyada, Every Noise at Once bir keşfe çıkmak, durmak ve dinlemek için gerçek bir fırsat, bir nevi sihirli bir anahtar.

“Böylesine keyifli ve masum bir keşif aracının ardından, isterseniz bir de müzik endüstrisinin karanlık yüzüne göz atın: Spotify: Müziğin Kirli Yüzü